لمعهء پنجم در بيان اختلاف مظهر در هر آن و تفاوت ظهور ظاهر به حسب اختلاف مظهر « محبوب در هرآينه » - خواه در تجلّيات وجودى و خواه در تجلّيات شهودى - « هر لحظه روى ديگر نمايد » يعنى به اسمى ديگر و صفتى ديگر ظاهر شود ؛ « هر دم به صورت ديگر برآيد ؛ زيرا كه صورت به حكم آينه ، هر دم ديگر مىشود و آينه ، هر نفس به حسب احوال ديگر مىگردد » يعنى احوال استعدادات ديگرگون مىگردد ؛ زيرا كه تجلّى به هر صورتى ، متجلّى له را استعدادى ديگر مىبخشد و هر استعدادى تقاضاى صورت ديگر ، مغاير صورت پيش‌تر مىكند « 1 » ؛ پس لا يزال استعدادات در فزايش است و صورت به حسب آن در نمايش ؛ « نظم : در هرآينه روى ديگرگون * مىنمايد جمال او هر دم گه برآيد به كسوت حوّا * گه برآيد به صورت آدم » بيت ثانى مناسب مقام نيست ؛ زيرا كه كلام در آن است كه در مرآتى واحد ، در هر آنى به صورت ، متجلّى است و بيت ثانى ، افادهء آن مىكند كه در هر دو مرآت

--> ( 1 ) . چنان‌كه هيولى كه استعداد محض است و داراى صورت استعداديه مىباشد ، تقاضاى فعليّت آن استعداد است و اين صورت فعليّت ، با صورت استعداديه صرف پيش‌ترش مغاير است .